Hack op koelingen Delhaize: wat leert het over jouw printer?
Maandagochtend 2 november, de winkels gaan open. In tientallen Belgische supermarkten staan de koeltoestellen niet koud, maar warm.
In de nacht van zondag op maandag zijn hackers binnengedrongen in de koelsystemen. Ze veranderden de instellingen op afstand en zetten de installaties op ontdooien. Gevolg: koelingen en diepvriezers die opwarmen in plaats van te koelen.
Volgens de pers gaat dit om minstens veertig Delhaize-winkels in Vlaanderen en Wallonië. Daarnaast zijn er vijftien winkels van Carrefour België getroffen, een tiental Intermarché-winkels en enkele Spar-zelfstandigen. Delhaize spreekt van een IT-incident en heeft de koelsystemen van zijn winkels losgekoppeld van het internet. Ook in Luxemburg en Zweden zijn winkels getroffen.
Het is maar een frigo, zou je denken. Tot je de rekening ziet. En de les gaat verder dan koeling: het is een les in cybersecurity voor elk toestel dat met je netwerk verbonden is.
Na Frankrijk nu ook België
Nieuw is het niet. Half oktober gebeurde precies hetzelfde in Frankrijk, maar op grotere schaal. Daar ging het om meer dan driehonderd winkels van Intermarché en Netto. Ook bijna honderd winkels van Coopérative U (Super U) en vestigingen van Leclerc, Carrefour en Monoprix werden getroffen. De koelingen draaiden er urenlang op 50 graden. Eén Leclerc in de Elzas gooide alleen al voor 220.000 euro aan voeding weg. De topman van Intermarché schatte de totale schade op tientallen miljoenen euro.
Een verbonden koelinstallatie als toegangspoort tot het netwerk
Hoe de aanvallers precies binnenkwamen, wordt nog onderzocht. In Frankrijk mikten ze vooral op de regelsystemen van de Deense fabrikant Danfoss. Volgens Danfoss draaiden de getroffen toestellen op verouderde firmware, en had het bedrijf klanten eerder al aangeraden om bij te werken of oudere toestellen te vervangen. Of in België dezelfde systemen geviseerd werden, is nog niet bevestigd.
Die regelsystemen hangen aan het netwerk. Zo kan een koeltechnicus ze op afstand opvolgen. Handig. Maar daardoor is een koelinstallatie ook gewoon een computer. Eén die je moet beveiligen en bijwerken. En soms is zelfs dat niet genoeg: een Belgische koelinstallateur haalt sinds afgelopen nacht installaties van het net, omdat een software-update alleen volgens hem niet volstaat.
De les? Niet dat de aanval simpel was. Wel dat toestellen die niemand als IT ziet, toch een deur naar je netwerk kunnen openzetten.
Het is maar een printer… of toch niet?
Bij printers is het niet anders. Zolang ze werken, kijkt niemand ernaar.
Maar een multifunctionele printer van vandaag ís een computer. Met een eigen besturingssysteem. Met een harde schijf of geheugen waarop scans en printopdrachten tijdelijk bewaard worden. Met een webinterface voor beheer en een vaste plek in je netwerk. En meestal ook met toegang tot je mailserver en gedeelde mappen, want anders kan hij niet scannen naar e-mail of naar de server.
Wie zo’n toestel overneemt, doet meer dan papier verspillen. Denk aan alles wat langs je printer passeert: loonbrieven, contracten, offertes, patiëntgegevens. Of aan de printer als opstapje: wie eenmaal binnen is, zet makkelijker de stap naar de rest van je systemen. En net als die koelinstallaties draaien veel printers jarenlang op dezelfde firmware. Soms zelfs nog met het wachtwoord waarmee ze geleverd werden.
Het risico zit niet in het toestel. Het zit in het idee dat het “maar” een printer is.
Cybersecurity voor je printer: wat je er zelf aan doet
Goed nieuws: de meeste maatregelen zijn niet ingewikkeld. Ze vragen vooral dat iemand er de verantwoordelijkheid voor neemt.
Begin bij de basis. Houd de firmware van je printers up-to-date, net zoals je dat voor laptops en servers doet. Vervang het standaard beheerderswachtwoord. En zet functies uit die je niet gebruikt, zoals verouderde netwerkprotocollen of toegang tot de beheerpagina van buitenaf.
Kijk daarna waar je printer in je netwerk zit. Hij hoeft niet in hetzelfde segment te staan als je boekhouding of je server. Hoe beter je hem afschermt, hoe minder een aanvaller kan aanrichten als hij toch binnenraakt.
En dan zijn er de documenten zelf. Laat afdrukken pas vrijkomen als de gebruiker zich met een badge of code aanmeldt aan het toestel via uniFLOW. Zo blijven gevoelige papieren niet in de lade liggen. Zorg ook dat de harde schijf versleuteld is en veilig gewist wordt als een toestel vervangen wordt.
De belangrijkste vraag: wie is in jouw organisatie vandaag verantwoordelijk voor de beveiliging van je printers? Valt het stil? Dan weet je waar je moet beginnen.
Zo pakt iDocta printerbeveiliging aan
De supermarkten werden niet getroffen omdat hun frigo’s slecht waren. Ze werden getroffen omdat een verbonden toestel uit beeld was verdwenen. Dat kan met elk toestel aan je netwerk gebeuren. En in elk bedrijf staat er minstens één printer.
Daarom kiezen we bij iDocta voor toestellen die met beveiliging in gedachten ontworpen zijn. Cybersecurity is daar geen optie die je achteraf aanzet. Het zit erin vanaf de tekentafel.

Daarbovenop zetten we uniFLOW in als extra beveiligingslaag. Je afdrukken komen pas vrij als je je aanmeldt aan het toestel. En je ziet wie wat print en scant. Samen met Entrypoint – IT by iDocta kijken we ook naar het grotere plaatje: zitten je toestellen veilig in je netwerk?
Benieuwd hoe veilig jouw printomgeving vandaag is?
We bekijken het graag samen met je. Vrijblijvend.